Βρίσκεστε εδώ : Α' Περίοδος 11ος αιώνας - 1204

11ος αιώνας - 1204

Την περίοδο αυτή το Βυζάντιο περιορίζεται στο γεωγραφικό χώρο της Μικράς Ασίας και της Βαλκανικής. Αυτό έχει ως συνέπεια να παρουσιάζει περισσότερη ομοιογένεια στον εθνικό και πολιτιστικό του χαρακτήρα, που γίνεται σχεδόν εξολοκλήρου ελληνικός. Έτσι, παρά τις επιδρομές, που φθείρουν την αυτοκρατορία, υπάρχουν πιο πρόσφορες συνθήκες για τη μετάβαση από τη βυζαντινή στη νεοελληνική εποχή, αφού στο χώρο που απέμεινε κυριαρχεί το ελληνικό στοιχείο.

Τα έργα αυτής της περιόδου είναι στην πλειονότητά τους ποιητικά, χρησιμοποιούν την ομιλούμενη γλώσσα της εποχής, τη δημώδη, και έχουν ως μέτρο, συνήθως, τον ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο. Αναφέρονται στους καημούς και τα βάσανα του απλού ανθρώπου και διαπνέονται από θυμοσοφία και διάθεση σατιρική.

Τραγούδια του ακριτικού κύκλου

Αποτελούν ίσως  τα αρχαιότερα δημοτικά τραγούδια και πηγή έμπνευσής τους είναι οι ακρίτες, οι φρουροί των ανατολικών συνόρων της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Περισσότερα...

 

Έπος του Διγενή Ακρίτα

Ένας από τους ακρίτες ήταν και ο Βασίλειος Διγενής Ακρίτας. Έζησε περίπου το 10ο μ.Χ. αιώνα και ονομαζόταν Διγενής  γιατί καταγόταν από δύο γένη, το αραβικό και το ελληνικό.  Η σωματική του δύναμη και ανδρεία ήταν μεγάλη και τα κατορθώματα του πολλά.  Αυτός ήταν και ο λόγος για τον οποίο γράφτηκε ένα εκτενές ποίημα με επικό χαρακτήρα το οποίο εξυμνούσε όλη του τη ζωή, από τους προγόνους ως το θάνατό του.

Περισσότερα...

 

Σατιρική ποίηση

Πτωχοπροδρομικά

Είναι μια σειρά τεσσάρων σατιρικών ποιημάτων, τα οποία αποδίδονται στο βυζαντινό ποιητή και συγγραφέα Θεόδωρο Πρόδρομο (αν και υπάρχουν αρκετές επιφυλάξεις για το θέμα αυτό). Γράφτηκαν σε έντονη δημώδη γλώσσα γύρω στα μισά του 12ου αιώνα και έχουν ως αντικείμενο τη φτώχεια των ανθρώπων των γραμμάτων και ως βασικό τους θέμα την αίτηση χρηματικής βοήθειας από τον αυτοκράτορα Ιωάννη, το γιο του Μανουήλ Κομνηνό ή τα άλλα μέλη της βασιλικής οικογένειας.

Περισσότερα...

 

Ηθικοδιδακτική ποίηση

Στίχοι γραμματικοί

Είναι έργο του Μιχαήλ Γλυκά, γνωστού λόγιου της εποχής των Κομνηνών. Γράφτηκε περίπου το 1159 και απευθυνόταν προς τον Μανουήλ Α’ Κομνηνό. Ο Γλυκάς φυλακίστηκε (άδικα σύμφωνα με τη δική του γνώμη) και γι’ αυτό έγραψε μέσα από τη φυλακή το συγκεκριμένο ποίημα ως μια έκκληση προς τον αυτοκράτορα για αποφυλάκισή του.

Περισσότερα...