Βρίσκεστε εδώ : Γ' Περίοδος 1770/80-1820

1770/80-1820

Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται ως «περίοδος ακμής» του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Η πνευματική ωρίμανση, η οποία είναι χαρακτηριστική της περιόδου, έκανε επίκαιρο το γλωσσικό ζήτημα. Το θέμα ήταν αν θα έπρεπε να επιλέγει η αρχαία ή η δημοτική γλώσσα για την παιδεία του έθνους και την προετοιμασία της επανάστασης.

Κυριότεροι φορείς του Νεοελληνικού Διαφωτισμού

Γεννήθηκε το 1725 στην Κωνσταντινούπολη και απεβίωσε το 1800 στο Βουκουρέστι. Άσκησε σημαντική επιρροή στους συγχρόνους του και ιδιαίτερα στο Ρήγα Βελεστινλή και στον Αθανάσιο Χριστόπουλο. Ακολούθησε την προοδευτική γραμμή του Μοισιόδακα και οι αντιλήψεις του για το γλωσσικό ζήτημα τάσσονταν υπέρ της δημοτικής. Χαρακτηριστικά έργα του είναι τα εξής: «Σχέδιο ότ’ η ρωμαίκια γλώσσα, όταν καθώς λαλιέται και γράφετ’, έχει στα λογογραφικά της τη μελωδία, και στα ποιητικά της ρυθμό, και το πάθος και την πειθώ στα ρητορικά της [...]», «Eγκώμιο του φιλόσοφου, μακαρισμός του ορθόδοξου, ψόγος του άθεου, ταλάνισμα του δεισιδαίμων», «Γραμματική της ρωμαίκιας γλώσσας».

Παραθέματα


Korais

Γεννήθηκε το 1748 στη Σμύρνη και απεβίωσε το 1833 στο Παρίσι. Εξέδωσε αρκετά κείμενα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων και χαρακτηριστικά έργα του είναι τα εξής: «Υπόμνημα περί της παρούσης καταστάσεως του πολιτισμού εν Ελλάδι» (Πηγή: [19]), το οποίο τυπώθηκε για πρώτη φορά το 1803 στο Παρίσι με σκοπό να διαφωτίσει τους ξένους για τα ελληνικά πράγματα, «ο Παπατρέχας», το οποίο τυπώθηκε στο Παρίσι το 1803  και είχε ως σκοπό να καυτηριάσει τους κακούς κληρικούς και να αναδείξει την προσφορά ενός «φωτισμένου» κλήρου στο έθνος, «Βίος», «Αδελφική Διδασκαλία», «Άσμα πολεμιστήριον», «Σάλπισμα Πολεμιστήριον», «Άτακτα». Όσον αφορά το γλωσσικό ζήτημα, ακολούθησε μία «μέση οδό» προκαλώντας, έτσι, τη δυσαρέσκεια και των δύο παρατάξεων. 

Βιογραφία και έργα

Παραθέματα

Μαρτυρίες 


rigas-velestinlis

Γεννήθηκε το 1757 στο Βελεστίνο και απεβίωσε το 1798 στο Βελιγράδι. Η δράση του καλύπτει την τελευταία δεκαετία του 18ου αιώνα και χαρακτηριστικά έργα του είναι τα εξής: «Σχολείον των ντελικάτων εραστών», το οποίο αποτελεί συλλογή από έξι ερωτικά διηγήματα και τυπώθηκε το 1790 στη Βιέννη, «Φυσικής απάνθισμα», το οποίο τυπώθηκε τον ίδιο χρόνο στη Βιέννη και αποτελεί ένα εγχειρίδιο φυσικής βασισμένο σε γαλλικά και γερμανικά βιβλία, «Η νέα πολιτική διοίκησις των κατοίκων της Ρούμελης, της Μικράς Ασίας, των Μεσογείων Νήσων και της Βλαχομπογδανίας», στο οποίο περιέχεται και το έργο «Θούριος» που αποτελεί έμμετρη επαναστατική προκήρυξη.

Βιογραφία και έργα

 

Προσωλομικοί ποιητές

Τις τρεις τελευταίες δεκαετίες πριν από την επανάσταση, αναβιώνει η λυρική ποίηση με κύριους εκπροσώπους το Χριστόπουλο και το Βηλαρά. Οι ποιητές αυτοί ονομάζονται προσωλομικοί γιατί τα έργα τους τοποθετούνται χρονικά στα παιδικά χρόνια του Διονύσιου Σολωμού, πριν εκείνος ξεκινήσει την ποιητική του δράση.

 

Γεννήθηκε το 1772 στην Καστοριά και απεβίωσε στη Ρουμανία το 1847. Όσον αφορά το γλωσσικό ζήτημα τάχθηκε στο πλευρό των δημοτικιστών και το 1805 τύπωσε στη Βιέννη το έργο του «Γραμματική της Αιολοδωρικής ήτοι της ομιλουμένης τωρινής των ελλήνων γλώσσας». Ωστόσο, το σημαντικότερο έργο του, το οποίο ήταν ιδιαίτερα επηρεασμένο από την ιταλική λογοτεχνία και εκδόθηκε το 1811, είναι τα «Λυρικά».

AthanasiosChristopoulos

 

Βιογραφία και έργα

Παραθέματα

 

 


Γεννήθηκε το 1771 στα Κύθηρα και απεβίωσε το 1823. Τάχθηκε υπέρ της δημοτικής γλώσσας και εξέδωσε το 1814, στην Κέρκυρα, το έργο του «Η ρομέηκη γλώσσα» (Πηγή: [19]). Εκτός από κανόνες γραμματικής, περιλάμβανε ποιήματα και πεζά κείμενα με χαρακτήρα κυρίως ερωτικό και φυσιολατρικό. Επίσης, έγραψε σατιρικά ποιήματα και παραμύθια με ζώα,με τον τίτλο «Μύθοι» (Πηγή: [19]) ενώ έκανε και μια μετάφραση με τον τίτλο «Βατραχομυομαχία» (Πηγή: [19]). Άλλα έργα του είναι: «Ο λογιώτατος ταξιδιώτης» (Πηγή: [13]), «Κολοκυθούλης» (Πηγή: [22]), «Ο Πατεράγιος κι ο Φιλάληθος», «Η αμαρτία», «Γνώθι σ’ αυτόν».

Βιογραφία και έργα

Παραθέματα